CÁC LOẠI BỆNH THƯỜNG GẶP Ở SẦU RIÊNG
1. Bệnh thán thư
- Nguyên nhân: Bệnh thán thư sầu riêng do nấm Collectotrichum gloeosporioides gây ra.
- Biểu hiện: Bệnh thường xuất hiện ở khoảng giữa tán lá trở xuống, thường xuất hiện ở lá già. Xuất hiện ở chóp hoặc rìa lá, có nhiều vòng đồng tâm, trên vòng đồng tâm có những chấm nhỏ li ti màu đen. Viền vết bệnh có màu nâu đỏ, xung quanh vết bệnh có quầng vàng trắng, các lá nhiễm nặng thường rụng sớm.
- Giải pháp trị bệnh:
+ Bà con tiến hành cắt tỉa các cành lá, hoa quả nhiễm bệnh đem đi tiêu hủy, tránh lây lan.
+ Phun gốc thuốc: Azoxystrobin, Difenoconazole, Pyraclotrobin, Hexaconazole, Metalaxy, Hexaconazole,..
+ Bà con có thể sử dụng sản phẩm Japa Vil 110SC, liều sử dụng 1 chai cho phuy 200 lít, để quản lý giàn lá sạch bệnh, xanh dày bóng lá
- Giải pháp phòng bệnh:
+ Chăm sóc cho cây trồng khoẻ mạnh, tưới đủ nước và bón đầy đủ dinh dưỡng cho cây.
+ Cải tạo nền đất trồng thật tốt, tăng cường bón các loại phân hữu cơ hoai mục hay phân đã được ủ với Trichoderma. Tưới bổ sung các chủng vi sinh vật có lợi vào đất.
+ Giữ ẩm cho đất trong mùa khô bằng cây cỏ dại hay các vật liệu hữu cơ.
+ Cắt tỉa, tạo tán cho cây hợp lý, tránh để vườn rậm rạp, độ ẩm cao.
+ Phun phòng nấm bệnh và côn trùng định kỳ.
+ Đối với vườn cây con cần che mát cho cây.
+ Thường xuyên thăm, kiểm tra vườn để phát hiện sớm bệnh
2. Bệnh thối trái
- Nguyên nhân: Bệnh thối trái sầu riêng do nấm Phytophthora palmivora gây ra. Nấm thường tấn công vào vết đục của loài sâu đục trái trước đó, dần dần chúng lây lan và phát tán ra khắp vườn.
- Biểu hiện: Thối cuống trái, thường xuất hiện ở phía dưới đít trái hoặc bên hông trái. Đầu tiên chúng sẽ chỉ là một chấm nhỏ màu đen. Sau đó vết bệnh sẽ ngày một lớn dần chuyển sang màu xám và chúng sẽ ăn sâu vào phía trong thịt quả. Thịt quả sẽ bị nhũn ra và có mùi chua khó chịu.
- Giải pháp trị bệnh:
+ Tiến hành thu gom và xử lý ngay những quả và cây bị nhiễm bệnh mang đi tiêu hủy để tránh nấm bệnh lây lan.
+ Phun gốc thuốc: Azoxystrobin, Difenoconazole, Pyraclotrobin, Hexaconazole, Metalaxy,..
+ Sau 3 ngày phun lại lần 2
- Giải pháp phòng bệnh:
+ Để hạn chế thối trái, cần đảm bảo vườn thoát nước tốt trong mùa mưa. Nếu đất thấp phải có hệ thống thoát nước tốt tránh vườn bị ngập úng hoặc độ ẩm cao.
+ Trồng vườn với mật độ thích hợp để tạo sự thông thoáng cho vườn.
+ Thường xuyên vệ sinh vườn, thu gom các lá rụng.
+ Bón cân đối giữa đạm, lân, kali, tuyệt đối không bón thừa đạm. Sử dụng phân chuồng đã được xử lí bằng các chủng nấm có lợi như Trichoderma bón cho cây để cung cấp chất mùn cho đất, bổ sung thêm các vi sinh vật có lợi giúp cải tạo đất, tiêu diệt các loại nấm gây hại
+ Khi cây ra hoa và bắt đầu đậu quả, nên tỉa bớt những trái nhỏ hoặc trái có dấu hiệu sâu bệnh.
3. Bệnh cháy lá trên sầu riêng
- Nguyên nhân: Bệnh cháy lá trên sầu riêng do nấm Rhizoctonia solani gây ra.
- Biểu hiện: Bệnh bắt đầu là những vết nhỏ, màu xanh đậm. Vùng bị bệnh như nhúng vào nước sôi, sau đó bệnh lớn dần và liên kết lại thành hình dạng bất định. Các vết bệnh khô tạo thành mảng màu nâu sáng, viền màu nâu tối. Lá, cành gần mặt đất dễ bị nhiễm bệnh.
- Giải pháp trị bệnh:
+ Khi vườn xuất hiện bệnh cháy lá, bà con tiến hành cắt bỏ những lá bị bệnh đem đi tiêu hủy để tránh lây lan.
+ Sử dụng gốc thuốc: Azoxystrobin, Difenoconazole, Pyraclotrobin, Hexaconazole, Metalaxy,..
+ Bà con có thể sử dụng sản phẩm Japa Vil 110SC, liều sử dụng 1 chai cho phuy 200 lít, để quản lý giàn lá sạch bệnh, xanh dày bóng lá
+ Sau 3-5 ngày phun lần 2
- Giải pháp phòng bệnh:
+ Thu dọn và xử lý các phần cây lá bị bệnh.
+ Tạo vườn cây thông thoáng.
+ Tỉa bớt các cành của cây con gần mặt đất, không ủ gốc vào mùa mưa.
+ Thăm vườn thường xuyên nhằm phát hiện bệnh sớm để có hướng giải quyết kịp thời.
4. Bệnh nứt thân xì mủ trên cây sầu riêng
- Nguyên nhân: Bệnh thối gốc chảy nhựa trên cây sầu riêng do nấm Phytopthora palmivora gây ra.
- Biểu hiện:
+ Trên thân và cành cây có các vết nứt ngắn hoặc dài, ở vết nứt này có nhựa chảy ra, vết bệnh ướt và nhựa có màu nâu. Vỏ thân và gỗ bên dưới bị chuyển sang màu hồng nhạt, có bớt tím, viền gợn sóng, bệnh lan dần vào bó mạch. Khi cạo lớp vỏ bị bệnh ra lấy phần gỗ có màu nâu sẫm dọc theo thân, cành.
+ Cây sầu riêng bị bệnh sẽ không thể phát triển bình thường vì vỏ cây bị thối không thể đưa nước và dinh dưỡng lên trên. Cây sẽ còi cọc, kém phát triển, đề kháng yếu nên rất dễ mắc các bệnh do nấm khuẩn khác. Trường hợp cây bị nặng sẽ chết.
- Giải pháp trị bệnh:
+ Dùng dao cạo nhẹ phần vỏ đã bị thối đen đem đi tiêu hủy.
+ Phun gốc thuốc: Azoxystrobin, Difenoconazole, Pyraclotrobin, Hexaconazole, Metalaxy,..
+ Sử dụng thuốc đặc trị quét trực tiếp lên vết bệnh 1 ngày 2 – 3 lần cho đến khi vết bệnh khô thì dừng.
- Giải pháp phòng bệnh:
+ Cải tạo nền đất trồng tơi xốp, giàu hữu cơ, sạch nấm bệnh, pH ổn định
+ Cắt tỉa tạo tán cho vườn thông thoáng, tránh để vườn rậm rạp, độ ẩm cao nhất là sau giai đoạn thu hoạch.
+ Đảm bảo cho vườn trồng thoát nước tốt, tránh ngập úng vào mùa mưa.
+ Chăm sóc cây trồng tốt, tưới nước đủ ẩm, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, cân đối cho cây. Nên tăng cường bón phân hữu cơ, hạn chế bón phân hóa học chứa đạm cao
5. Bệnh đốm rong trên cây sầu riêng
- Nguyên nhân: Tác nhân gây bệnh đốm rong là tảo Cephaleuros virescenns.
- Biểu hiện:
Triệu chứng nhận biết trên lá: vết bệnh là những đốm tròn khoảng 3-5mm, mọc hơi nhô lên bề mặt lá, nhìn giống như một lớp nhung mịn, có màu xanh xám hoặc màu đỏ nâu, khi vết bệnh cũ chuyển sang màu xám nâu
Triệu chứng nhận biết trên thân, cành: Bệnh thường gây hại trên thân chính hoặc những cành già bên trong tán, vết bệnh đầu tiên là những chấm nhỏ màu xanh, có hình tròn hoặc hình bầu dục sau đó lớn dần thành từng mảng, vết bệnh có lớp tơ mịn màu xanh rêu, giữa vết bệnh có màu đỏ nâu. Bệnh nặng lan dần lên các nhánh trên, đôi khi lan lên cả trái.
- Giải pháp trị bệnh:
+ Dùng thuốc gốc đồng, Hoặc Japa Vil 110SC Nexus liều dùng 1 chai sử dụng cho 150-200 lít, phun kép 2 lần cách nhau 2-3 ngày. Phun ướt đẫm thân cành và hai mặt lá để tẩy rửa mảng rong bám và diệt tảo gây hại, đồng thời diệt các loại nấm bệnh và kích kháng cho cây. Nếu bệnh trên thân, cành bà con pha đậm đặc dung dịch chế phẩm rồi quét đậm lên thân, cành.
- Giải pháp phòng bệnh:
+ Trồng cây với mật độ vừa phải, hợp lý, không trồng quá dày. Chăm sóc cây phát triển khỏe mạnh, đề kháng cao.
+ Bón phân đầy đủ và cân đối cả đa lượng, trung lượng và vi lượng. Phun L-Amino Nexus định kỳ để giúp lá dày, xanh bóng, chắc khỏe.
+Tưới nước đầy đủ trong mùa khô và thoát nước tốt trong mùa mưa.
+ Hàng năm sau thu hoạch nên rửa vườn bằng thuốc gốc đồng để tẩy rửa mảng bám rong rêu và diệt nấm bệnh trên cành lá.
+ Cắt bỏ và tiêu hủy những cành già, lá già nhiễm bệnh, cành nằm trong tán không có khả năng cho trái để tạo thông thoáng vườn cây.
+ Tăng cường bón phân hữu cơ để cải thiện nền đất, giúp đất tơi xốp, đa dạng vi sinh vật có lợi trong đất.
+ Nên thăm vườn thường xuyên để phát hiện sớm sâu bệnh và có biện pháp xử lý kịp thời
6. Bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng
- Nguyên nhân: Bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng do nấm Erythricium salmonicolor gây ra.
- Biểu hiện:
Bệnh thường xuất hiện trên các cành nhỏ mọc ngang ở nơi phân cành.
Khi bệnh mới xâm nhập, đầu tiên những sợi nấm màu trắng phát triển trên vỏ cây, sau đó hình thành lớp nấm dạng phấn hồng bao phủ bên ngoài vỏ cây. Bên dưới lớp phấn phủ này mô vỏ của cây bị thâm và thối làm cho cây không thể vận chuyển nước và chất dinh dưỡng, dần dần sẽ khiến cành khô và chết.
- Giải pháp trị bệnh:
+ Khi phát hiện vườn bị nấm hồng gây hại, bà con tiến hành sử dụng thuốc gốc đồng điển hình là sản phẩm Đồng copper 1.5 Nexus. đặc trị phun ướt đẫm thân cành lá để diệt nấm bệnh. Đồng thời tăng kích kháng cho cây để giúp cây chống chọi lại với bệnh hại. Sau 3 ngày phun lại lần 2.
+ Ngoài ra bà con có thể sử dụng sản phẩm Japa Vil 110SC để quản lý giúp giàn lá sạch bệnh, xanh dày bóng khỏe. Liều dùng 1 chai Japa Vil Nexus pha cho 200 lít
- Giải pháp phòng bệnh:
+ Không trồng cây với mật độ quá dày, tránh trồng xen rậm rạp.
+ Tỉa cành, tạo tán nhằm tăng độ thông thoáng trong tán cây và trong vườn cây.
+ Bón phân cân đối hợp lý, bổ sung phân chuồng ủ hoai mục.
+ Thăm vườn thường xuyên để phát hiện bệnh sớm
7. Bệnh vàng lá trên cây sầu riêng
- Nguyên nhân:
Do nấm Phythophthora và Fusarium gây ra. Khi bệnh tấn công lá bắt đầu ngả vàng sau đó rụng dần, ảnh hưởng đến khả năng quang hợp của cây, khiến cây khó sinh trưởng và phát triển tốt.
- Biểu hiện:
Triệu chứng trên cây: Bệnh nhẹ cây ra đọt non chậm, hoặc không ra đọt so với cây bình thường, lá hơi bị vàng, chóp lá bị cháy. Khi bệnh nặng cả cây bị vàng lá và rụng nhiều, cây còi cọc, các nhánh non đầu cành bị rụng hết lá và khô chết.
Triệu chứng trên rễ: khi xới lớp đất mặt sẽ thấy phần rễ mền bị thối có màu nâu, vỏ rễ bị tuột ra. Bệnh nặng làm rễ lớn bị thối đen và khô, mất khả năng hấp thụ nước và dinh dưỡng nuôi cây, cây trở nên còi cọc, rụng lá. Toàn bộ rễ cái bị chết dẫn đến chết cả cây.
- Giải pháp trị bệnh:
+ Bà con tiến hành cắt tỉa bớt các cành bị vàng nhằm mục đích giảm áp lực lên rễ, giảm sự thoát hơi nước, bởi trong tình trạng này rễ không thể hấp thụ được nước và dinh dưỡng nuôi cả cây.
+ Tưới thuốc đặc trị như gốc thuốc Dimethomrph tưới đều quanh gốc. Mỗi gốc tưới từ 10 – 15 lít nước (lượng tưới tùy vào độ tuổi của cây và độ rộng của tán). Sau 7 ngày tưới lại lần 2.
- Giải pháp phòng bệnh:
+ Vườn có chế độ thoát nước tốt, tránh ngập úng mùa mưa.
+ Chủ động phòng trừ bệnh trước mùa mưa bằng thuốc trị vàng lá thối rễ.
+ Thăm khám vườn thường xuyên nhằm phát hiện bệnh sớm để có hướng giải quyết kịp thời
8. Bệnh đốm mắt cua
- Nguyên nhân:
Bệnh đốm lá trên cây sầu riêng do nấm Phomopsis durionis gây ra. Bệnh tấn công làm lá xuất hiện các vết bệnh có màu nâu trên lá, dần lan rộng khiến lá cây bị rụng. Ảnh hưởng nhiều đến quá trình quang hợp của cây làm giảm tiến trình phát triển, năng suất và chất lượng của cây.
- Biểu hiện:
Trên lá: Những đốm bệnh màu vàng sáng, nhỏ như vết kim châm trên lá non. Sau đó bệnh phát triển nhanh bằng những vệt màu nâu nhạt. Đường kính biến thiên theo giống cây trồng. Bệnh dốm mắt cua thể hiện trên cả hai mặt lá, xung quanh vết bệnh có viền vàng sáng và không làm lá biến dạng, nhăn nheo
Trên quả: Những quả bị nấm xâm nhập sẽ bị nấm đen từng vùng hoặc hết cả quả. Vết bệnh xù xì màu nâu hơn, mép ngoài có gờ nổi lên, ở giữa vết bệnh mô chết rạn nứt. . Bệnh nặng có thể làm cho quả biến dạng, ít nước, khô sớm, dễ rụng.
- Giải pháp trị bệnh:
Sử dụng thuốc Đồng copper 1.5 Nexus, liều lượng 1 chai pha 150-200 lít, phun ướt đẫm thân cành lá để diệt nấm bệnh. Đồng thời tăng kích kháng cho cây để giúp cây chống chọi lại với bệnh hại. Sau 4-5 ngày phun lại lần 2.
- Giải pháp phòng bệnh:
+ Không trồng cây với mật độ quá dày, tránh trồng xen rậm rạp.
+ Tỉa cành, tạo tán nhằm tăng độ thông thoáng trong tán cây và trong vườn cây.
+ Thăm vườn thường xuyên để phát hiện bệnh sớm.
